مايکروسافت در اوايل نوامبر امسال برنامه امنيتي خود را موسوم به Security Essentials بهطور رايگان در دسترس کاربران امريکايي قرار داد؛ به اين ترتيب که کاربران ويندوزهاي اکسپي، ويستا يا ويندوز7 در حين بهروزسازي سيستمهاي خود ميتوانند Security Essentials را بهصورت اختياري از فهرست مربوط انتخاب کنند؛ ضمن آنکه کاربران انگليسي پيش از اين، يعني در اکتبر امسال توانسته بودند از اين برنامه بهطور رايگان استفاده کنند.
در
همين راستا کارول کارپنتر، از مديران Trend Micro که يکي از شرکتهاي
عرضهکننده محصولات امنيتي محسوب ميشود، رويکرد جديد مايکروسافت را
ضدرقابتي دانست و استفاده از سرويس Windows Update را براي عرضه ديگر
برنامههاي نرمافزاري يک راهکار غيرمنصفانه رقابتي قلمداد کرد. او
ميگويد: «Windows Update در واقع یکی از ضميمههاي ويندوز است و از
اينرو استفاده از آن براي نصب نرمافزارهاي ديگر در حين بهروزسازي
نگرانيهايي را برايما به همراه دارد.»
به گفته او، Windows Update يک گزينه انتخابي نيست و از اينرو نبايد از آن به اين گونه استفاده شود. البته
گفتني است مايکروسافت اين برنامه را زماني به فهرست گزينههاي قابل دانلود
اضافه ميکند که وجود ديگر نرمافزارهاي امنيتي در کامپيوتر کاربر را
تشخيص ندهد، يعني چنانچه کامپيوتر کاربر فاقد ابزارهاي امنيتي تشخيص داده
شود، Security Essentials براي نصب پيشنهاد ميشود.
مايکروسافت در پاسخ به اظهارات منتقدان اعلام كرد: «اين Windows Update نيست که نرمافزار Security Essentials را عرضه ميکند، بلکه Microsoft Update است، يعني همان سرويسي که از آن براي ارائه اصلاحيههاي غيرويندوزي از جمله اصلاحيههاي مربوط به آفيس و ويندوز مدياپلير نيز استفاده ميشود.»
البته، واقعيت اين است که با توجه به نحوه تلفيق Windows Update و Microsoft Update، بسياري از کاربران تفاوت آنها را نميدانند. انتقاد
Trend Micro و منتقدان ديگر اين است که مايکروسافت از اهرم بازار به
گونهاي غيرمنصفانه براي پيشبرد هدفش استفاده ميکند. اما مايکروسافت با
دفاع از کار خود آن را راهي آسان عنوان ميکند که باعث ميشود آن دسته از
کاربراني که نرمافزار امنيتي ندارند روي کامپيوترهايشان يک برنامه
ضدويروس نصب کنند.
جف
اسميت مدير بازاريابي برنامه Security Essentials مايکروسافت در ايميلي که
براي پاسخ به پرسشها ارسال کرده است، ميگويد: «ما همواره به دنبال
مؤثرترين و کارآمدترين راهها بودهايم تا مطمئن شويم، مشتريان ما در
برابر ويروسها، جاسوسافزارها و ديگر تهديدهاي مخرب امنيت دارند.»
او
ميافزايد: «با ارائه Security Essentials در قالب يک گزينه اختياري براي
دانلود در کامپيوترهايي که امن نيستند، کار براي آنهايي که ميدانند به
امنيت نياز دارند، اما برنامه امنيتي ندارند، آسان ميشود.»وقتي
از اسميت خواسته شد، نظر خود را درباره «غيررقابتي» خوانده شدن اين کار
اظهار دارد، گفت: «مايکروسافت کاربرانش را به دانلود اين محصول مجبور
نميکند و اين يک گزينه اختياري است.»
تا
زمان تهيه اين گزارش ديگر شرکتهاي عرضهکننده محصولات امنيتي، از جمله
مکآفي و سيمانتك نظر خود را مبني بر اينکه آيا مانند Trend Micro اين
اقدام مايکروسافت را ضدرقابتي ميدانند يا خير، اعلام نکردهاند، اما
درعوض ميزان کارآمدي Security Essentials را کم اهميت جلوه دادهاند. به
عنوان مثال، شرکت سيمانتک در اظهار نظر خود عنوان کرده که براي مقابله با
تهديدهاي امروزي بايد از راهکارهاي امنيتي جامعي استفاده کرد و اين در
شرايطي است که ابزار امنيتي مايکروسافت از ترفندهاي تدافعي اندکي برخوردار
است.
مک
آفي نيز اظهار نظر مشابهي داشت و گفت: «گزينههايي مانند Security
Essentials که حداقلهاي امنيتي را ارائه ميکنند، اغلب از مکانيسمهاي
امنيتي معمولي بهره ميبرند. اين درحالي است که محصولات مکآفي علاوهبر
ارائه گزينههاي امنيتي بيشتر، از راهکارهاي بيدرنگ و هوشمندانه مبتني بر
فناوري کلاود استفاده ميکنند تا حتي در برابر تهديدهاي پيشرفته نيز
مقابله کنند.
اين
نخستينبار نيست که شرکتهاي امنيتي و مايکروسافت چنين چالشهايي را تجربه
ميکنند. در سال 2006 نيز مکآفي و سيمانتک به رگلاتورهاي ضدانحصارطلبي
اتحاديه اروپا شکايت کردند، زيرا مايکروسافت تصميم گرفته بود، دسترسي اين
شرکتها را به هسته 64 بيتي ويندوز ويستا و Security Center جديد و
يکپارچه خود بلوکه کند.
البته، اين شکايات باعث شد تا مايکروسافت متعهد شود APIهايي را منتشر کند
تا شرکتهاي امنيتي بتوانند به برخي از بخشهاي هسته دسترسي پيدا کنند.